26.2 C
Dili
Thursday, 20 June 2024
spot_img

Wateraid Halo Workshop Nasionál

Dili 26 Marsu 2024 (RCC)-Wateraid Halo Workshop Nasional Hodi Haforsa Plataforma Rekursu Bee Iha Timor-Leste

ofisial Junior  waterAid timor José Amaral informa, waterAid servisu hamutuk ho permatil hodi introdus plataforma natural, nomós servisu hamutuk kompanhia similie hodi introdus kona-ba teknolojia global hodi sukat bee.

Objetivu husi workshop ne’e atu introdus plataforma ne’ebé mak apoiu jestaun rekursu bee iha timor, tanba ne’e ami servisu hamutuk ho permatil hodi introdus plataforma ida naran natural ne’ebé mak hala’o kee debu iha bee matan sira hodi bele hamoris fali bee sira ne’ebé mak menus nomós bele apoiu ba bee matan sira hodi kontinua fornese bee ba ita nia komuniodade sira sufisiente lorloron nian. Alende ne’e ami hanoin katak servisu ho hamutuk Similie hanesan kompanhia teknolojia  ida ne’ebé bele introdus teknolojia global bele sukat ita nia nivel bee iha tanke sira nomós atu hare’e katak be’e tanke nakonu ka lae, oinsa bee bele to’o ba komunidade sira ne’ebé mak uza, kuando iha bu’at alerta ona hatudu mai ita katak bee menus ona ka iha bu’at ruma mak presiza ita halo manutensaun”. Hateten Ofisial Junior iha Salaun CNE Laline Larikutu Dili 

Nia Salenta ajensia WaterAid seidauk kobre territoriu hotu, tanba husu ba Governu atu bele servisu hamutuk ho NGO sira seluk bele garanti rekursu be’e ba komunidade, iha munisipiu rua mak iha ona 84%  asesu ona ba be’e mos falta tan 16% hodi atinji 100%

“Hanesan ajensia ida servisu bazeia ba rekomendasaun husi ita nia Governu tanba ami eziste iha timor hahu 2005 iha 2007, hetan rekomendasaun atu halo intervesaun dada ba komunidade sira iha munispiu Liquica iha 2011 ami loke tan ba iha munisipiu manufahi, hanoin munisipiu sira seluk presiza ami nia asistensia  atu bele fó apoiu  iha ne’eba maibe tanba ami nia kapasidade husi ajensia, tanba ne’e ami labele kobre territoriu hotu tanba ne’e rekomenda nafatin ba governu liuhusi meius oinsa bele servisu hamutuk ho NGO sira seluk bele garanti ita nia rekursu be’e ne’e di’ak no fornese ba komunidade sira, husi dadus sensus uma kain 2022 nomós ami nia sistema informasaun ne’ebé mak ami uza koopera ho ita nia servisu agua no saneamentu munisipiu Liqiuca no manufahi nian halo join monitorin ida hodi kontrola  sistema bee iha munisipiu rua ne’e kuaze agora iha ona progressu di’ak no komunidade iha 84% mak asesu ona ba be’e sei hela 16% mak esforsu maka’as husi governu nomós husi NGO ne’ebé mak bele apoiu hodi to’o 2030 bele atinji 100% asesu ba be’e mos iha munisipiu Liquica No Manufahi”. Dehan Nia

Gabineti sekretariu estadu agua i saneamentu Luis Da Costa Nascimento hateten workshop ne’e importante tebes, Timor iha klima rua hanesan tempu udan no tempu bailoron, Timor mós hasoru desafiu ida make ma sunu rai arbiru hodi fó impaktu bo’ot bainhira iha tempu udan hamosu inundasaun, sekretariu agua no saneamentu sei servisu hamutuk ho autoriedade lokal hodi buka solusaun ba problema komunidade nian kona-ba perfura bee iligal. 

“Workshop ne’e importante tebes oinsa mak iha programa konservasaun ba bee matan sira tanba ita hatene katak iha timor iha klima rua ne’ebé mak importante ida mak iha tempu bailoron naruk ita menus be’e, iha tempu udan be’e ne’e barak maibé iha tempu  bailoron problema ida mak be’e matan sira menus be’e entaun oinsa mak bele konserva bee matan sira importante mak servisu hamutuk ho Governu ho parjeiru atu oinsa mak kontribui hare’e asuntus sira ida ne’e mak importante, nonu governu mai ho prioriedade planu estratejia katak iha 2030 komunidade iha territoriu nasional bele  asesu ba be’e mos, maibé programa sira ne’e ho tempu no pasu entaun atu hare’e katak saída mak prioriedade, konservasaun sira ne’e importante ita iha Timor mós hasoru desafiu make ma sunu rai arbiru ne’e fó impaktu bo’ot bainhira udan monu rai hamosu rai halai no inundasaun iha tempu bailoron bee menus, oinsa mak konserva be’e matan tenki kuda ai oan. Ita hare’e tuir lolos ne’e be to’o ba komunidade sira seluk, konsiensia komunidade sira seluk mak la iha perfurasaun iligal barak, tanba ne’e governu liuhusi sekretariu estadu agua no sanemaentu servisu hamutuk ho autoriedade lokal  sira hodi  buka solusaun lalais hodi resolve problema povu sira nian”. Nia Hakotu

Partisipa iha workshop ne’e husi representa sekretariu esatdu agua no saneamentu, representa sekretariu estadu Ministeriu estatal, diretor ministeriu turismu, diretor fundasaun hafoun timor-leste, nomós administradór husi postu Bazartete, Fatuberliu, Same, Likisa inklui funsiunariu husi water nian.

Jornalista : Leo Alves

 Editor      : Luhamutu      

Related Articles

- Advertisement -spot_img

Latest Articles

ARKIVU.
RCC.