24.9 C
Dili
Thursday, 25 July 2024
spot_img

Povu Ai-Leba Nunka Husu Han Hemu ba Governu

Dili, 22 Junho 2024 (RCC)-  Joven Titus Alves ho aman Marcos José  Cardoso la’o tuir dalan ninin ho ai-leba hodi responde ba moris lor-loron nian.

Iha intervista ho Titus Alves ho idade 28 husi Munisípiu  Aileu, hela iha Taibesi  moris  ho  ai-leba  iha dalan ninin Pantai Kelapa Dili, haktuir ba jornalista RCC katak, nudar ai-leba ne’ebé mak fa’an ai-fuan iha dalan ninin hodi sustenta  ba nesesidade uma laran nian.

“Hanesan ami ai-leba ami nia moris mak fa’an hudi, forai, sabraka iha dalan ninin maibé  dala ruma ne’e hotu no dala ruma ne’e la hotu bele lori fila fali pois  mak fa’an fali. no ai-fuan sira ne’e fa’an sosa tutan fali husi merkadu mak mai fa’an no lori sai ba fa’an iha dalan ibun. No mós  osan sira ne’ebe ami  hetan uza ba hodi sustenta oan sira nia eskola hola hahán ba uma laran hodi han,” dehan Titus.

Nune’e mós nia hatutan, osan sira ne’ebé nia uza hodi sosa ai-fuan ninian  rasik mak mak hodi sosa no fa’an tutan fali iha dalan ninin,  maibé depende ba nia bainhira lori barak sei kona dólares $ 60 too $ 70,no bainhira  sente kolen  desknsa tuir dalan ninin pois mak sei kontinua fa’an fali, maibé,  dala ruma wali kota sira hetan hadau no foti hotu sasán sira ne’ebé sira fa’an.

“Osan atu hola sasán sira ne’e ami nia rasik hanesan hola sabraka, hudi sira ne’e iha ami nia osan rasik mak hodi hola, ami hola ramu ida 0.50 ami fa’an fali ba $ 1.00. Ne’e hanesan konforme  di’ak ida mak lori barak kona $ 60 no $ 70 sira ne’e lori oituan de’it pasti $ 30 no $ 40 sira ne’e. o ami  la’o hanesan ne’e sente kolen tanba ne’e ami  tur tiha oituan pois mak la’o  ba fa’an fali, maibé hanesan governu sira mak di’ak ida dala ruma la’o hetan ami hanesan ne’e no dala ruma tur iha fatin balun sira bele hadau no foti ami nia sasán sira ne’e,” afirma Titus.

Alende ne’e, nia hakarak rekomenda ba governu karik bele la bele halo ai-leba sira hanesan ne’e, tanba iha povu mak iha governu, maibé  governu la tau matan ba sira no povu mak buka rasik han no hemu.

“Hanesan husu ba governu sira la bele halo ami nia moris ida ai leba hanesan ne’e hakarak hateten de’it katak iha povu mak iha sira, ne’ebé ami nia moris lorloron nee mak hanesan ne’e ona ne’ebé la’ós han mós husu ba nia no hemu mós husu ba nia,” katak  Titus.

Iha fatin hanesan aman Marcos José Cardozo, ho idade 55 husi Munisípiu Ainaro hela iha Becora, konta katak, mai iha Dili iha tinan 2020 hodi buka moris la’o tuir dalan ninin lori  kelu ho tersu neebe nia  hola tutan husi loza mak fa’an  nune’e mós iha  balun ne’ebé nia rasik produz  mak hodi fa’an atu  nune’e bele responde ba moris lor-loron nian.

“Buat ne’ebé ha’u fa’an ne’e ha’u hola ida ne’ebé kualidade hanesan ne’e ema fa’an iha loja ha’u hola fila fali ha’u fa’an fila fali ba maluk sira, nune’e mós hanesan liman nian ne’e ha’u rasik produz ha’u hola ai fuan ha’u rasik kesi, no sasán ne’ebé ha’u produz ne’e kolen, hanesan loron ida hetan lusin ida rua no tolu no kesi hanesan ne’e ladún kolen maibe  ida  hanesan homan los de’it ho kabaas ne’e  mak sente kolen los, ne’ebé sasán sira ne’e fa’an ha’u  naran la’o de’it iha Dili laran ne’e mak fa’an no labele fa’an iha fatin tanba ita fa’an buat sira hanesan ne’e iha fatin ne’e konserteza ema la hola,” hateten Marcos.

Nia esplika,  kelu ho tersu ne’ebé nia fa’an depende ba sofre de’it tanba dala ruma ema hola no dala ruma mós  la hola, no osan sira ne’ebé nia hetan uza hodi fo ba oan sira hodi responde ba moris.

“Maibé depende husi ita nia sorte de’it hanesan sorte di’ak hetan $ 7.00 no $ 8.00 nune’e mós kuandu sorte la iha ne’e dala ruma $ 3.00 no $ 4.00 too $ 5.00. Osan ne’ebé hetan uza hodi fo ba oan sira hodi foto copy no ha’u iha oan nain 5 nain 3 mak sei kontinua eskola  nain ida tuir kursu no ida la eskola ajuda ha’u de’it maibé remata sma,” dehan Marcos.

Tanba ne’e nia nia rekomenda ba governu karik bele kria netik kampu traballu ba joven sira atu nune’e sira bele hetan servisu hodi nune’e bele ajuda inan aman no mós tau matan fali ba alin sira.

“Ha’u rekomenda ba governu hanesan kona ba joven sira ba ami nia oan joven sira mak governu tenki tau matan  ba sira atu nune’e sira hamenus problema iha ita nia rai laran hanesan bele loke kampu traballu ba sira atu nune’e sira bele hetan servisu hodi ajuda inan aman no mós ba alin sira,” hakotu Marcos.

Jornalista : Tonia Neto

Editor  : Luhamutu

Related Articles

- Advertisement -spot_img

Latest Articles

ARKIVU.
RCC.